yan ugrẓli ilkksn timassanin tinfganin d tnamunin (SHS) d ubuɣlu n tknulujiyin n usfsi +, asmkl d uzuzzr d usnyuddu n tussniwin.ittuṣka yigr-ddɣ g mnnaw n tmrawanin n ubuɣlu atiqni. sg 1940 +, abuɣlu n iɣawasn isimann isnmala ingr tsnmalayt d tmassanin tinfganin d tnamunin. g 1980 +, …
timnziwt tga yat tmhlt ittusllwun s yat tmɣunt nɣ yat tmyaqqant iskr yan imznzi (umzznzu)/asbbab/ignses (wnna izrrin tilit nɣ azrf n wayda) d yan umsaɣ/(wnna ifrrun ayda s yat taggart n iqariḍn mi ttinin atig n tmnziwt). +
timuca tiẓnṭaṛin (big Data) da smaln tgrumma n isfka imuṭṭunn iẓlin s uksay nnsn +, amyalla nnsnt d tazzla n ufars nnsnt. asrirri d tfssi +, aswuddu d usfsi n tmuca ad yuti tizmmar tizaykutin. tawngimt-ad da tskcam ula titiqniyin +, …
nil frud (Freud) +, llant kraḍt tmuɣna n tugna nna ittussnkdan s imki :
- « g » : iddɣ iga amnzay n wari (amdaz) +, yamu g war afrak (afrra). iga asfaylu amzwaru +, …
tga tineml yan udɣar n ulmmud +, d usgmi d uzzruy n kra n tdlsa (alugn +, atiggn). tga awd timrslt nna g isslmad uslmad kra n inlmadn s tmamkt tamazart.
tra tinml ad tfk i inlmadn tussniwin +, …
tinẓi tamdrugt mi qqarn tinẓi intln nɣ tinẓi s tufra d yat teknikt n urzzu (asaggʷ) iskuttan xf usntl n tmagit n umrzu/aminag aywa n imrsi n tirzi nns mgal n tinẓi s umsraw (ur intiln). s umata +, tatikinkt-ad tga tugdilt iddɣ ur d tusi d tɣariwin. +
tllwa g usggʷas n 1800 g uzmz n imuddutn imqqrann n inig amassan +, tinẓi tamdrawt tga yat tarrayt (tɣarast) ittwskarn g inaḍan (tiwuriwin) n tirzi titnugrafit izdin d iẓliyn n tsnafgant tadlsant d tsnamunt.
taɣarast-a « (…) tskutta xef tdrawt (tumut) s tidt g tudrt d imussutn n wuggidn ittunẓan +, nil usmil n uwtay +, …
tinẓi tamdrugt mi qqarn tinẓi intln nɣ tinẓi s tufra d yat teknikt n urzzu (asaggʷ) iskuttan xf usntl n tmagit n umrzu/aminag aywa n imrsi n tirzi nns mgal n tinẓi s umsraw (ur intiln). s umata +, tatikinkt-ad tga tugdilt iddɣ ur d tusi d tɣariwin. +
tga tinẓi tarmdrawt yan imis n tsnarrayt (tabridt) nna g ittɣima imnẓi iwr inn i umggay (da ittajja gr-as d umskar yan uzaru). ammi ur illi didsn d ur da ittumu g uynna rad inẓu g uynna ttggan g tudrt nnsn. da tettajja ad tit tawit xes g usmuttr n isfka g ubaraz nna trit ; ur id k ukiyn winna tettnẓut. +
nil umawal n tkadimit tafṛanṣiṣt +, « tisistelt » d amzaray ingr wurmid d uttwaɣ n yan umiḍan. d s tyḍiṣnt +, tga taflwt tazmzant nna ittalsn amiḍan.
da nsmziriy gr 5 n wanawn n tsisetlin +, …
armmus n tsmdyatin tinamunin iskcm-t-id zwar Emile Durkheim ilmma alsn-as s tlɣa yaḍnin Serge Moscovici d Vignaux. nil imggura-ad : « tismdyatin tinamunin gant « ingrawn n ismdyatn d ifasrn d n umaḍal +, sg da gant +, imasayn ixatarn n tannayin +, …
da tmmal nɣ la tsnɛat anuḥyu (amziriy) umnig n usyafa (agla +, tinufa) g tdamsa g yat tgrḍt n uzmz iẓlin. s tigi +, ayafu agʷnsan amsari (PIB) d tamatart nna ittusrmrasn abayyn afad ad iettusɣal umziriy (anuḥyu).
tettusnmal tigmi tadmsant ɣur kra n imẓlayn n yigr-ad s imki :
nil François Perroux (1961) +, …
C’est la somme des interactions entre les individus et les groupes appartenant à une même société ou communauté. Si les rapports sont sains +, le tissu social sera « solide » et permettra les avantages que peut offrir une communauté +, tels que l'appartenance à un groupe +, …